“Aandelen zijn uit. Sparen is weer in. De onrust op de effectenbeurzen en de stijgende rente hebben de op zeker spelende Nederlanders naar hun oude, vertrouwde spaarrekening gedreven. Gezamenlijk hebben Nederlanders nu 246 miljard euro op zo’n rekening weggezet. Dat is 16 miljard meer dan vorig jaar, een stijging van zo’n 1000 euro per inwoner.

Toch zijn er vele groepen, vooral allochtonen, die dit ’sparen op de bank’ te formeel vinden. Je moet allerlei papieren overleggen en contracten sluiten. Toch moeten ook zij af en toe een grote uitgave doen. Daarvoor vallen ze terug op een informeel banksysteem dat in de eigen cultuur vaak al eeuwenlang goed heeft gewerkt. Die systemen zijn bij de deelnemers bekend onder exotisch klinkende namen als sam (Antillianen), susu (Ghanezen) en nouba (Marokkanen). Kasmoni, het systeem van Creoolse Surinamers, is wel het bekendst.”